Służebność przesyłu

Służebność przesyłu

została wprowadzona do kodeksu cywilnego w sierpniu 2008, w celu uregulowania stosunków prawnych dotyczących urządzeń przesyłowych między przedsiębiorcami przesyłowymi i właścicielami domów i mieszkań, na których takie urządzenia znajdują się, , a oprócz tego ułatwienia dalszych inwestycji w sieci przesyłowe, gdyż służebność taka może być ustanowiona także w odniesieniu do urządzeń dopiero planowanych.

właściciel nieruchomości może się domagać?">
fot. Thinkstock
Służebność przesyłu określa zakres w jakim przedsiębiorca przesyłowy ma możliwość korzystać z cudzej domów i mieszkań, na której znajdują się (albo mają się znajdować) jego urządzenia przesyłowe - wszelkie konstrukcje i instalacje tworzące linie do doprowadzania i odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz dodatkowo inne urządzenia o podobnym przeznaczeniu.
Źródłem służebności przesyłu powinna być umowa zawarta w formie aktu notarialnego między przedsiębiorcą przesyłowym i posiadaczem gruntu, na którym są lub mają zostać zainstalowane urządzenia przesyłowe. Umowa ta powinna starannie określać zakres czynności, które przedsiębiorca przesyłowy może wykonywać w odniesieniu do domów i mieszkań, a tym samym, jakie działania przedsiębiorcy w porównaniu do nieruchomości jej posiadacz powinien znosić. Szczególnie w umowie powinny być zobowiązane wysokość i zasady płatności wynagrodzenia. O ile strony ustanawiają w umowie służebność przesyłu na domów i mieszkań, na której już zainstalowano urządzenia, w umowie warto też ustalić kwestię opłaty za użytkowanie z gruntu poprzez przedsiębiorcę przesyłowego za okres przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, czyli do sierpnia 2008.
Gdy przedsiębiorca przesyłowy lub posiadacz nieruchomości odmawia zawarcia umowy, przykładowo. jeżeli strony nie mogą dojść do porozumienia w kwestii jej warunków, można ustanowić służebność przesyłu w drodze orzeczenia sądowego. W takim przypadku sąd ustali także wysokość wynagrodzenia dla posiadacza domów i mieszkań. Wobec braku jednoznacznych zasad i reguł wyznaczania opłaty z tytułu służebności przesyłu, postępowanie przed sądem może się przedłużać, co może stanowić ryzyko dla przedsiębiorcy przesyłowego.
O stwierdzenie przez sąd zasiedzenia służebności przesyłu przedsiębiorca przesyłowy może ubiegać się, o ile przez dłuższy czas korzystał z widocznych i trwałych urządzeń przesyłowych, które znajdują się na cudzej nieruchomości. Sąd może potwierdzić istnienie służebności przesyłu (tj. nabycie jej w drodze zasiedzenia), wyłącznie jednakże wówczas, gdy przedsiębiorca przesyłowy korzystał z takich urządzeń poprzez co najmniej 20 lat w taki sposób, jakby ta służebność mu przysługiwała. Okres ten wynosi co najmniej 30 lat, jeżeli już przedsiębiorca działał w złej wierze, czyli miał albo powinien mieć świadomość, że urządzenia przesyłowe znajdują się na nieruchomości, do której przedsiębiorca przesyłowy nie posiada tytułu prawnego.
Nabycia przez przedsiębiorcę przesyłowego nieruchomości jej właściciel może domagać się w przypadku gdy przez posadowienie urządzeń przesyłowych wykorzystanie z gruntu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. W takiej okoliczności właściciel może żądać, by przedsiębiorca przesyłowy nabył od niego tę część nieruchomości, na której znajduje się urządzenie. Roszczenie takie powstaje tylko wówczas, gdy urządzenie przesyłowe posiada wartość znacznie wyższą od wartości zajętej nieruchomości.